Có những năm, Tết Hàn thực và Tết Thanh minh trùng ngày với nhau nên thường mọi người vẫn nghĩ đây là một.

Mặc dù có những năm Tết Thanh minh trùng với tết Hàn thực (vào ngày 3/3) , nhưng Tết Hàn thực và Tết Thanh minh là 2 ngày lễ trọng hoàn toàn có ý nghĩa khác nhau.

Người Việt Nam thường gọi Tết 3/3 âm lịch là Tết bánh trôi bánh chay. Cũng trong dịp này, dù ai đi đâu, ở đâu đến ngày này cũng cố gắng về với gia đình để đi tảo mộ, cùng nhau ngồi bên mâm cơm sum họp.

Tết bánh trôi bánh chay là một ngày lễ quan trọng ở nhiều tỉnh thuộc đồng bằng Bắc bộ. Trong những ngày này, người dân thưởng thức những đồ ăn bánh trôi bánh chay và đi tảo mộ.

Tết Hàn Thực có trùng ngày với Tết Thanh Minh nhưng hai Tết này khác nhau

Tết Hàn Thực có trùng ngày với Tết Thanh Minh nhưng hai Tết này khác nhau

Tết Thanh minh thực tế có nguồn gốc từ Trung Quốc, qua quá trình du nhập đã thay đổi cho phù hợp với văn hóa Việt Nam. Tiết Thanh minh thực chất là một trong 24 tiết hàng năm. Tiết Thanh minh bắt đầu từ ngày 4 hoặc 5 tháng 4 dương lịch tới 20 hoặc 21 tháng 4 dương lịch. Thanh minh là âm Hán, dịch nghĩa thì Thanh là trong,

Minh là sáng, Tiết Thanh minh là khoảng thời gian khí trời trong sáng, thanh khiết, bầu trời quang đãng, mới mẻ, những người theo đạo Thiên Chúa thì làm lễ “Ra Mùa” Tiết Thanh minh kéo dài khoảng 15-16 ngày, ngày đầu của tiết Thanh minh thì người ta chọn làm Tết Thanh minh.

Như vậy, kể từ khi lập xuân, đến Tiết Thanh minh khoảng 60-61 ngày. Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du đã mô tả rất rõ:

“Ngày Xuân con én đưa thoi

Thiều Quang chín chục, đã ngoài 60...

...

Thanh minh trong tiết tháng 3

Lễ là Tảo Mộ, hội là Đạp Thanh...”

...

Thiều Quang chín chục - tức là mùa xuân có 90 ngày thì đến ngày 60 trở đi là tiết Thanh minh

Năm nay, ngày đầu của Tiết Thanh minh rơi vào 5 tháng 4 dương lịch. Bắt đầu từ ngày nay, mọi người có thể tổ chức lễ tảo mộ du xuân, kết hợp giữa việc cúng lễ tỏ lòng hiếu kính với ông bà tổ tiên.

Công việc chính của tảo mộ là sửa sang các ngôi mộ của tổ tiên cho được sạch sẽ. Nhân ngày Thanh minh, người ta mang theo xẻng, cuốc để đắp lại nấm mồ cho đầy đặn, rẫy hết cỏ dại và những cây hoang mọc trùm lên mộ cũng như tránh không để cho các loài động vật hoang dã như rắn, chuột đào hang, làm tổ mà theo suy nghĩ của người xưa là có thể phạm tới linh hồn người đã khuất.

Sau đó, người tảo mộ thắp mấy nén hương, hoặc đặt thêm bó hoa cúng cho linh hồn người đã khuất. Trong ngày Thanh minh, khu nghĩa địa trở nên đông đúc và nhộn nhịp. Các cụ già thì lo khấn vái tổ tiên nơi phần mộ. Trẻ em cũng được theo cha mẹ hay ông bà đi tảo mộ, trước là để biết dần những ngôi mộ của gia tiên (cũng như là “bàn giao” cho con cháu biết vị trí mồ mả của gia tiên” , sau là để tập cho chúng sự kính trọng tổ tiên qua tục viếng mộ).

Những người quanh năm đi làm ăn xa cũng thường trở về vào dịp này để tảo mộ gia tiên và sum họp với gia đình. Bên cạnh những ngôi mộ được trông nom, chăm sóc cẩn thận, còn có những ngôi mộ vô chủ, không người thăm viếng. Những người đi viếng mộ thường cũng cắm cho các ngôi mộ này một nén hương.

Nghi thức tâm linh trong tiết Thanh minh gồm các phần chủ yếu sau:

- Tảo mộ

- Sắm sửa lễ nghi để cúng tế: đồ cúng gồm những thứ cơ bản gồm:

+ Hương đăng

+ Chén nước trong

+ Thanh bông hoa quả: hoa tươi, quả đẹp ( có từ 5 đến 7 loại quả)

+ Trầu cau

+ Rượu, giò chay thanh tịnh

+ Bánh trái: Bánh trôi, bánh chay , bánh trưng , bánh dầy,...

+ Tịnh tài (cúng tiền thật, không cúng tiền giả) Tịnh vật (cúng đồ thật, không cúng đồ giải)

- Các đồ cúng tượng trưng cho Thân Tứ Đại, đó là : Đất là các tịnh tài tịnh vật, hoa quả (tượng trưng cho lý Nhân Duyên Quả); Nước; Gió; lửa - đèn, nến, tượng trưng cho Năng lượng.

TS Vũ Thế Khanh

Tổng giám đốc Hội Liên hiệp khoa học UIA

Tin liên quan

Quán café mang thiết kế độc đáo từ container

Công trình là một trong những dự án khởi nghiệp đáng chú ý và đầy cảm hứng được hoàn thành trong nhiều tháng qua tại thành phố Cần Thơ.


Xem chi tiết: Quán café mang thiết kế độc đáo từ container

Ngôi nhà hình cánh diều

Trên mảnh đất 200 m2, gia chủ tự thiết kế cho mình một ngôi nhà nhỏ để nghỉ cuối tuần.


Xem chi tiết: Ngôi nhà hình cánh diều

Ngôi nhà “làm bạn” với sóc và chim

Ngôi nhà nằm trong một con hẻm ở quận Gò Vấp, ba mặt giáp nhà dân, mặt tiền hướng Đông đối diện tường rào nhà máy cũ với nhiều cây cổ thụ.


Xem chi tiết: Ngôi nhà “làm bạn” với sóc và chim

Nhà hàng kiến trúc tre độc đáo khiến báo Mỹ phải bất ngờ tại Ninh Bình

Công trình nhà hàng được xây dựng tại bìa rừng Cúc Phương, tỉnh Ninh Bình, nơi núi rừng và những thảm thực vật dày đặc bao bọc.


Xem chi tiết: Nhà hàng kiến trúc tre độc đáo khiến báo Mỹ phải bất ngờ tại Ninh Bình

Cố hoàn thiện hoặc sửa nhà sát Tết: Cẩn thận những trục trặc và sai lầm phát sinh gây tốn thêm tiền của

Năm mới sắp đến, rất nhiều gia chủ đốc thúc thợ để thi công kịp trước Tết hoặc bắt đầu sửa sang 1 chút cho tổ ấm của mình. Tuy nhiên, có thể nói, sát Tết không phải là thời điểm vàng cho việc hoàn thiện hoặc sửa nhà. Bởi có những trục trặc hoặc […]


Xem chi tiết: Cố hoàn thiện hoặc sửa nhà sát Tết: Cẩn thận những trục trặc và sai lầm phát sinh gây tốn thêm tiền của

Bật mí 10 cách đơn giản để thay “áo” mới cho ngôi nhà bạn

Ngôi nhà bạn sống sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến năng lượng và cảm xúc của bạn. Bằng cách làm mới môi trường sống, chúng ta cũng có thể thay đổi tâm trạng và còn thời điểm nào tốt là những ngày đầu năm mới?


Xem chi tiết: Bật mí 10 cách đơn giản để thay “áo” mới cho ngôi nhà bạn

Những thiết kế tiết kiệm năng lượng cho ngôi nhà của bạn

Tiết kiệm năng lượng đơn giản là việc sử dụng ít năng lượng hơn để phục vụ cho nhu cầu sống hàng ngày của bạn, chẳng hạn như: sưởi ấm, làm mát, bật đèn hoặc nấu ăn,… Nhưng tại sao điều này lại quan trọng đến vậy?


Xem chi tiết: Những thiết kế tiết kiệm năng lượng cho ngôi nhà của bạn

Kiến trúc tuyệt đẹp của ngôi nhà bên hồ nước

Holly và Smith Architects Louisiana đã thiết kế một ngôi nhà độc đáo và tự cung cấp năng lượng bên hồ nước có tên là The Pond House.


Xem chi tiết: Kiến trúc tuyệt đẹp của ngôi nhà bên hồ nước

Căn hộ rộng và thoáng đến bất ngờ khi dùng tủ âm tường

Căn hộ nhỏ có cách bố trí nội thất linh hoạt

5 mẹo hay “hô biến” cho căn phòng chật hẹp bỗng chốc trở nên rộng rãi thoáng đãng

Căn hộ mang phong cách Retro nhẹ nhàng

Căn hộ nhỏ mà đẹp rạng ngời với những mẫu tường gỗ

Nội thất nhà có màu sắc sống động tạo ấn tượng đẹp mắt

Cách trang trí nhẹ nhàng, quyến rũ trong căn hộ một phòng ngủ

Căn hộ trang trí đơn giản theo phong cách Scandinavian

Những lưu ý quan trọng khi trang trí nội thất chung cư hợp phong thuỷ

Một số giải pháp để căn hộ chung cư thông thoáng hơn