Một khu vườn Thiền truyền thống là sự kết hợp giữa 3 tính chất đặc trưng không thể thiếu bao gồm: sự tinh giản (Kanso), sự khắc khổ (koko) và nguyên tắc tự nhiên (Shizen), chúng được thể hiện rất rõ qua các yếu tố cấu thành nên khu vườn.

nghệ thuật sắp đặt, điều kiện khắc nghiệt, Phong cách kiến trúc, đóng vai trò, hoa anh đào, Cây cổ thụ

Vườn Thiền Nhật thường không thể thiếu bonsai. Vẻ ngoài cổ kính của bonsai nói lên sự từng trải của đời người, việc ngắm nhìn bonsai cũng là cách để suy xét sự thăng trầm của cuộc sống đồng thời hướng con người vào trạng thái thiền định sâu sắc.

Mượn vườn Thiền để giảng dạy các nguyên tắc sống cũng như hỗ trợ thiền định, Phật giáo Thiền tông đã tạo ra vườn Thiền khô theo phong cách Karesansui đầu tiên vào thế kỷ thứ 6 sau Công Nguyên. Về sau cùng với sự nổi tiếng của mình, vườn Thiền khô được gọi hẳn là Vườn Thiền (Zen garden), khu vườn cũng đã có sự thay đổi ít nhiều trong thiết kế dù vậy các cấu trúc cơ bản vẫn gần như được giữ nguyên.

Đá - linh hồn của vườn Thiền

Những khu vườn với nghệ thuật sắp đặt đá đã khá quen thuộc với những người yêu thích sân vườn, đặc biệt là vườn Nhật Bản. Đá - về cơ bản mô phỏng và thể hiện cho những ngọn núi hùng vĩ hoặc các hòn đảo trên biển cả. Tuy vậy, với đa tầng ý nghĩa của vườn Thiền thì bản thân đá còn biểu trưng cho ngũ hành. Như đá hình vòm cung tượng trưng cho yếu tố lửa, đá phẳng và đặt nằm ngang tượng trưng cho yếu tố nước, trong khi những hòn đá dựng đứng có thể tượng trưng cho yếu tố mộc.

Các bố cục thiết kế khác nhau có thể được gọi tên bằng các yếu tố tự nhiên khác nhau, việc phân chia các cụm đá cũng tùy thuộc vào diện tích và mục đích để quyết định số lượng các tảng đá mà thông thường là các số lẻ.

Có thể nói biểu tượng của đá trong vườn Thiền là một trong những yếu tố thiết kế quan trọng và không thể thiếu. Với phong phú các hình dáng, màu sắc, gợn vân cũng như độ xù xì thô rám của bề mặt, đá sẽ được các nghệ nhân lựa chọn kỹ lưỡng sao cho thể hiện được nét đặc trưng của cảnh vật thiên nhiên mà khu vườn muốn hướng đến.

Sỏi, cát và dòng chảy nghệ thuật

Vườn Thiền khô thường sẽ không chứa một cái ao, hồ hay một cá thể gần như nước, chính vì vậy, sỏi và cát sẽ đóng vai trò mang tất cả mọi dòng chảy của nước trong tự nhiên vào khu vườn.

Trước hết, chúng sẽ được trải rộng ra theo bề mặt diện tích cần mô phỏng, đôi khi tượng trưng cho hình ảnh con sông, dòng suối hay thậm chí là một vùng biển có thật nào đó. Tiếp theo, các nghệ nhân sẽ sử dụng bồ cào tạo cát sỏi thành các hình xoắn ốc hoặc gợn vân tượng trưng cho những con sóng lăn tăn trên mặt nước. Khi bình minh hay hoàng hôn, góc thấp của mặt trời sẽ làm nổi bật kết cấu và hoa văn tạo ra một cảnh tượng luôn thay đổi hấp dẫn về mặt thị giác. Có thể nói nghệ thuật cào vân không chỉ mô phỏng thiên nhiên cố định mà còn linh động thay đổi theo chuyển biến thời tiết và vạn vật trong năm.

nghệ thuật sắp đặt, điều kiện khắc nghiệt, Phong cách kiến trúc, đóng vai trò, hoa anh đào, Cây cổ thụ
nghệ thuật sắp đặt, điều kiện khắc nghiệt, Phong cách kiến trúc, đóng vai trò, hoa anh đào, Cây cổ thụ
nghệ thuật sắp đặt, điều kiện khắc nghiệt, Phong cách kiến trúc, đóng vai trò, hoa anh đào, Cây cổ thụ
nghệ thuật sắp đặt, điều kiện khắc nghiệt, Phong cách kiến trúc, đóng vai trò, hoa anh đào, Cây cổ thụ

Những chiếc cầu trong vườn Thiệt Nhật không chỉ đơn thuần là giúp di chuyển từ đầu nầy sang đầu kia mà còn thể hiện sự gắn kết không gian từ khu vườn đến với bên ngoài. Và trong khu vườn Thiền, những chiếc đèn bằng đá cũng có câu chuyện riêng của nó.

Chấm phá với đèn và cầu đá

Đèn đá là một yếu tố khá nhỏ nhưng rất đặc trưng trong các khu vườn Nhật. Chúng có thể được làm bằng đá, gỗ hay kim loại, nhưng phổ biến nhất vẫn là vật liệu đá. Hình dáng của đèn đá chính là sự mô phỏng rõ nét nhất phong cách kiến trúc của Phật giáo Á Đông - nơi khai sinh ra Thiền tông.

Một khu vườn thiền cũng có thể có một cây cầu đơn giản được làm bằng đá. Những chiếc cầu trong khu vườn Nhật Bản không chỉ đơn thuần giúp di chuyển từ đầu này sang đầu kia mà nó còn thể hiện sự gắn kết không gian giống như cách người Nhật muốn truyền tải tinh thần của khu vườn đến với bên ngoài. Có rất nhiều kiểu dáng và màu sắc khác nhau từ đơn giản đến phức tạp với chất liệu đặc trưng từ đá. Đôi khi một phiến đá phẳng dẹt trong bộ đá cũng đảm nhận hẳn vai trò như một chiếc cầu tư nhiên.

Mặc dù chỉ là những yếu tố trang trí nhưng những tính năng này có khả năng tạo ảo giác về khoảng cách và không gian, qua đó bạn có thể sử dụng chúng như một tiêu điểm để hỗ trợ việc tập trung trong thiền định.

Có thể nói, vườn Thiền Nhật Bản mang trong mình nghệ thuật mô phỏng và vay mượn cảnh quan cực kỳ rõ nét. Bằng việc sử dụng các thành phần tinh giản nhất để mô phỏng cuộc sống và thiên nhiên, đồng thời vay mượn cảnh quan xung quanh để làm cho khu vườn dường như rộng hơn, vườn Thiền đã trở thành một xu hướng được ưu tiên tìm đến trong các thiết kế sân vườn nói riêng và các thiết kế cảnh quan hiện đại nói chung.

Tin liên quan

Kiến trúc sư xây “dinh thự” từ 12 container

Nằm giữa những cánh đồng ở Đảo Bắc New Zealand là một ngôi nhà hai tầng có sáu phòng ngủ, ba phòng tắm, hồ bơi vô cực và garage chứa được sáu xe hơi.


Xem chi tiết: Kiến trúc sư xây “dinh thự” từ 12 container

Ngôi nhà có kiến trúc độc đáo nằm giữa rừng

Kiến trúc sư Kersten Geers và David Van Severen đã thiết kế nên ngôi nhà đặc biệt giữa rừng Matarraña của Tây Ban Nha.


Xem chi tiết: Ngôi nhà có kiến trúc độc đáo nằm giữa rừng

Tò mò ngôi nhà đẹp như mơ trong phim “Gia đình là số 1”

Nếu có dịp ghé thăm ngôi nhà, chắc hẳn ai đó cũng đều nghĩ mình đang ở giữa thành phố Đà Lạt mộng mơ và yên tĩnh, chứ không phải TP HCM sôi động.


Xem chi tiết: Tò mò ngôi nhà đẹp như mơ trong phim “Gia đình là số 1”

Vẻ độc đáo của những chung cư “kim tự tháp” ở Trung Quốc

Hình ảnh về một số tòa chung cư được thiết kế theo hình kim tự tháp đang gây sốt trên mạng xã hội Trung Quốc trong những ngày gần đây.


Xem chi tiết: Vẻ độc đáo của những chung cư “kim tự tháp” ở Trung Quốc

Vườn hoa “Siêu to khổng lồ” trên sân thượng của nữ đại gia Hà Nội

Mỗi mùa hoa, chị Diệu Thúy (Hà Nội) lại mua cả trăm bó về cắm kín sân thượng để được sống lại cảm giác đi giữa cánh đồng hoa ngày còn bé. Sân thượng trên tầng bảy của chị Trần Diệu Thúy rộng 200 m2, được trồng đủ loại cây cối và hoa luân phiên […]


Xem chi tiết: Vườn hoa “Siêu to khổng lồ” trên sân thượng của nữ đại gia Hà Nội

Biệt thự gỗ trên đồi giá 18,5 triệu USD

Từ ý tưởng “bỏ trốn” thành phố New York chật chội, đôi vợ chồng người Mỹ cải tạo thửa đất trống trên đỉnh đồi Napa thành căn biệt thự nhã nhặn, ấm cúng.


Xem chi tiết: Biệt thự gỗ trên đồi giá 18,5 triệu USD

Bảo tàng Mỹ thuật Houston lấy cảm hứng từ vòng tròn mây trên bầu trời xanh

Bảo tàng Mỹ thuật Houston do Công ty Kiến trúc Steven Holl thiết kế với dàn ống thủy tinh mờ liên kết với mái cong lấy cảm hứng từ vòng tròn mây trên bầu trời xanh.


Xem chi tiết: Bảo tàng Mỹ thuật Houston lấy cảm hứng từ vòng tròn mây trên bầu trời xanh

8 xu hướng nội thất lên ngôi 2021

Tường thạch cao, giấy dán tường, phong cách công nghiệp…được cho là những xu hướng nội thất lên ngôi trong năm 2021.


Xem chi tiết: 8 xu hướng nội thất lên ngôi 2021

Căn hộ rộng và thoáng đến bất ngờ khi dùng tủ âm tường

Căn hộ nhỏ có cách bố trí nội thất linh hoạt

5 mẹo hay “hô biến” cho căn phòng chật hẹp bỗng chốc trở nên rộng rãi thoáng đãng

Căn hộ mang phong cách Retro nhẹ nhàng

Căn hộ nhỏ mà đẹp rạng ngời với những mẫu tường gỗ

Nội thất nhà có màu sắc sống động tạo ấn tượng đẹp mắt

Cách trang trí nhẹ nhàng, quyến rũ trong căn hộ một phòng ngủ

Căn hộ trang trí đơn giản theo phong cách Scandinavian

Những lưu ý quan trọng khi trang trí nội thất chung cư hợp phong thuỷ

Một số giải pháp để căn hộ chung cư thông thoáng hơn