Một khu vườn Thiền truyền thống là sự kết hợp giữa 3 tính chất đặc trưng không thể thiếu bao gồm: sự tinh giản (Kanso), sự khắc khổ (koko) và nguyên tắc tự nhiên (Shizen), chúng được thể hiện rất rõ qua các yếu tố cấu thành nên khu vườn.

nghệ thuật sắp đặt, điều kiện khắc nghiệt, Phong cách kiến trúc, đóng vai trò, hoa anh đào, Cây cổ thụ

Vườn Thiền Nhật thường không thể thiếu bonsai. Vẻ ngoài cổ kính của bonsai nói lên sự từng trải của đời người, việc ngắm nhìn bonsai cũng là cách để suy xét sự thăng trầm của cuộc sống đồng thời hướng con người vào trạng thái thiền định sâu sắc.

Mượn vườn Thiền để giảng dạy các nguyên tắc sống cũng như hỗ trợ thiền định, Phật giáo Thiền tông đã tạo ra vườn Thiền khô theo phong cách Karesansui đầu tiên vào thế kỷ thứ 6 sau Công Nguyên. Về sau cùng với sự nổi tiếng của mình, vườn Thiền khô được gọi hẳn là Vườn Thiền (Zen garden), khu vườn cũng đã có sự thay đổi ít nhiều trong thiết kế dù vậy các cấu trúc cơ bản vẫn gần như được giữ nguyên.

Đá - linh hồn của vườn Thiền

Những khu vườn với nghệ thuật sắp đặt đá đã khá quen thuộc với những người yêu thích sân vườn, đặc biệt là vườn Nhật Bản. Đá - về cơ bản mô phỏng và thể hiện cho những ngọn núi hùng vĩ hoặc các hòn đảo trên biển cả. Tuy vậy, với đa tầng ý nghĩa của vườn Thiền thì bản thân đá còn biểu trưng cho ngũ hành. Như đá hình vòm cung tượng trưng cho yếu tố lửa, đá phẳng và đặt nằm ngang tượng trưng cho yếu tố nước, trong khi những hòn đá dựng đứng có thể tượng trưng cho yếu tố mộc.

Các bố cục thiết kế khác nhau có thể được gọi tên bằng các yếu tố tự nhiên khác nhau, việc phân chia các cụm đá cũng tùy thuộc vào diện tích và mục đích để quyết định số lượng các tảng đá mà thông thường là các số lẻ.

Có thể nói biểu tượng của đá trong vườn Thiền là một trong những yếu tố thiết kế quan trọng và không thể thiếu. Với phong phú các hình dáng, màu sắc, gợn vân cũng như độ xù xì thô rám của bề mặt, đá sẽ được các nghệ nhân lựa chọn kỹ lưỡng sao cho thể hiện được nét đặc trưng của cảnh vật thiên nhiên mà khu vườn muốn hướng đến.

Sỏi, cát và dòng chảy nghệ thuật

Vườn Thiền khô thường sẽ không chứa một cái ao, hồ hay một cá thể gần như nước, chính vì vậy, sỏi và cát sẽ đóng vai trò mang tất cả mọi dòng chảy của nước trong tự nhiên vào khu vườn.

Trước hết, chúng sẽ được trải rộng ra theo bề mặt diện tích cần mô phỏng, đôi khi tượng trưng cho hình ảnh con sông, dòng suối hay thậm chí là một vùng biển có thật nào đó. Tiếp theo, các nghệ nhân sẽ sử dụng bồ cào tạo cát sỏi thành các hình xoắn ốc hoặc gợn vân tượng trưng cho những con sóng lăn tăn trên mặt nước. Khi bình minh hay hoàng hôn, góc thấp của mặt trời sẽ làm nổi bật kết cấu và hoa văn tạo ra một cảnh tượng luôn thay đổi hấp dẫn về mặt thị giác. Có thể nói nghệ thuật cào vân không chỉ mô phỏng thiên nhiên cố định mà còn linh động thay đổi theo chuyển biến thời tiết và vạn vật trong năm.

nghệ thuật sắp đặt, điều kiện khắc nghiệt, Phong cách kiến trúc, đóng vai trò, hoa anh đào, Cây cổ thụ
nghệ thuật sắp đặt, điều kiện khắc nghiệt, Phong cách kiến trúc, đóng vai trò, hoa anh đào, Cây cổ thụ
nghệ thuật sắp đặt, điều kiện khắc nghiệt, Phong cách kiến trúc, đóng vai trò, hoa anh đào, Cây cổ thụ
nghệ thuật sắp đặt, điều kiện khắc nghiệt, Phong cách kiến trúc, đóng vai trò, hoa anh đào, Cây cổ thụ

Những chiếc cầu trong vườn Thiệt Nhật không chỉ đơn thuần là giúp di chuyển từ đầu nầy sang đầu kia mà còn thể hiện sự gắn kết không gian từ khu vườn đến với bên ngoài. Và trong khu vườn Thiền, những chiếc đèn bằng đá cũng có câu chuyện riêng của nó.

Chấm phá với đèn và cầu đá

Đèn đá là một yếu tố khá nhỏ nhưng rất đặc trưng trong các khu vườn Nhật. Chúng có thể được làm bằng đá, gỗ hay kim loại, nhưng phổ biến nhất vẫn là vật liệu đá. Hình dáng của đèn đá chính là sự mô phỏng rõ nét nhất phong cách kiến trúc của Phật giáo Á Đông - nơi khai sinh ra Thiền tông.

Một khu vườn thiền cũng có thể có một cây cầu đơn giản được làm bằng đá. Những chiếc cầu trong khu vườn Nhật Bản không chỉ đơn thuần giúp di chuyển từ đầu này sang đầu kia mà nó còn thể hiện sự gắn kết không gian giống như cách người Nhật muốn truyền tải tinh thần của khu vườn đến với bên ngoài. Có rất nhiều kiểu dáng và màu sắc khác nhau từ đơn giản đến phức tạp với chất liệu đặc trưng từ đá. Đôi khi một phiến đá phẳng dẹt trong bộ đá cũng đảm nhận hẳn vai trò như một chiếc cầu tư nhiên.

Mặc dù chỉ là những yếu tố trang trí nhưng những tính năng này có khả năng tạo ảo giác về khoảng cách và không gian, qua đó bạn có thể sử dụng chúng như một tiêu điểm để hỗ trợ việc tập trung trong thiền định.

Có thể nói, vườn Thiền Nhật Bản mang trong mình nghệ thuật mô phỏng và vay mượn cảnh quan cực kỳ rõ nét. Bằng việc sử dụng các thành phần tinh giản nhất để mô phỏng cuộc sống và thiên nhiên, đồng thời vay mượn cảnh quan xung quanh để làm cho khu vườn dường như rộng hơn, vườn Thiền đã trở thành một xu hướng được ưu tiên tìm đến trong các thiết kế sân vườn nói riêng và các thiết kế cảnh quan hiện đại nói chung.

Tin liên quan

Cuộc sống yên bình bên ngôi nhà đồng quê đầy thơ mộng của vợ chồng người Nhật

Không chọn phố thị ồn ào, bon chen, gia chủ người Nhật hướng tới một không gian sống tràn đầy ánh nắng, không khí trong lành cũng như tận hưởng trọn vẹn những dư vị và thanh âm trong trẻo. Sau rất nhiều nỗ lực, căn nhà có tên Y House đã được hoàn thành, […]


Xem chi tiết: Cuộc sống yên bình bên ngôi nhà đồng quê đầy thơ mộng của vợ chồng người Nhật

Bỏ túi bộ 11 bí kíp chống ẩm cho nhà mùa nồm

Đầu xuân, miền Bắc bước vào thời tiết nồm ẩm, nhà cửa thường rơi vào trạng thái đọng nước. Trạng thái này ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng của sống của các gia đình. Và dưới đây là bộ bí kíp 11 cách giúp nhà cửa, đồ đạc thoát nồm hiệu quả. Chống ẩm […]


Xem chi tiết: Bỏ túi bộ 11 bí kíp chống ẩm cho nhà mùa nồm

Nhà 1 tầng có khả năng điều tiết nhiệt độ theo mùa và giảm bớt triệu chứng dị ứng của chủ nhà

Mong muốn có một cuộc sống lành mạnh, khỏe khoắn hơn, một gia đình đã quyết định thiết kế ngôi nhà của mình theo hướng hài hòa với thiên nhiên và có khả năng điều tiết nhiệt độ theo các mùa trong năm. Bằng nhiều giải pháp hữu ích khác nhau, ngôi nhà đã đem […]


Xem chi tiết: Nhà 1 tầng có khả năng điều tiết nhiệt độ theo mùa và giảm bớt triệu chứng dị ứng của chủ nhà

Căn nhà 232m2 luôn thoáng đãng, mát mẻ nhờ thiết kế “vườn trong” và hai lớp thông gió

Không gian chật chội, thiếu ánh sáng là tác nhân phổ biến gây nên cảm giác bí bách, khó chịu cho con người trong quá trình sinh sống. Rút kinh nghiệm vấn đề này, một gia đình tại Ấn Độ đã tạo nên White Skube House, một ngôi nhà vô cùng thông thoáng, mát mẻ, […]


Xem chi tiết: Căn nhà 232m2 luôn thoáng đãng, mát mẻ nhờ thiết kế “vườn trong” và hai lớp thông gió

Nhà cấp 4 nhỏ xinh, là tổ ấm bình yên và ấm áp của gia đình Nhật Bản

Một không gian sống lý tưởng nhiều khi không cần phải quá đồ sộ và được xây dựng đắt đỏ. Ta thấy được điều đó ở T-Sama House, ngôi nhà cấp bốn mang vẻ đẹp nhẹ nhàng, đầy tinh tế.  Công trình 157m2 hiện là nơi sinh sống của một gia đình người Nhật Bản […]


Xem chi tiết: Nhà cấp 4 nhỏ xinh, là tổ ấm bình yên và ấm áp của gia đình Nhật Bản

Kiến trúc vườn thẳng đứng – Xu hướng mới tại các thành phố lớn

Với sự gia tăng mật độ đô thị và sự giảm sút của quỹ đất, kiến trúc vườn thẳng đứng ngày càng trở thành một xu hướng mạnh mẽ ở các thành phố trên toàn thế giới. Tương tự như sự phát triển theo chiều dọc của các tòa nhà – vốn thường là một vấn đề gây chia rẽ đối với các kiến ​​trúc sư và nhà quy hoạch đô thị – nhiều sáng kiến để mở rộng không gian cây xanh dọc theo các tòa nhà đang thúc đẩy sự phát triển của thảm thực vật trong các khu vực đô thị.


Xem chi tiết: Kiến trúc vườn thẳng đứng – Xu hướng mới tại các thành phố lớn

Sự tiện dụng và quyến rũ của những khung cửa sổ cũ

Những đồ vật cũ thay vì bỏ đi chúng ta có thể tận dụng chúng để sáng tạo ra những tác phẩm mới. Đặc biệt trong thiết kế nội thất nhà ở, cửa sổ cũ là chất liệu tuyệt vời để trang trí căn nhà theo phong cách đậm dấu ấn cá nhân, mang nét hoài cổ và trang nhã pha chút hiện đại.


Xem chi tiết: Sự tiện dụng và quyến rũ của những khung cửa sổ cũ

Nhà 2 tầng nổi bật với phòng khách ngoài trời, nơi gắn kết gia chủ với cộng đồng xung quanh

Với mong muốn tạo nên sự gắn bó, gần gũi với cộng đồng cư xung quanh nơi mình sinh sống, một cặp vợ chồng Nhật Bản đã quyết định xây dựng House in Yamaguchi độc đáo, là điểm đến yêu thích của những người dân trong khu vực.  Tọa lạc tại tỉnh Yamaguchi, công trình […]


Xem chi tiết: Nhà 2 tầng nổi bật với phòng khách ngoài trời, nơi gắn kết gia chủ với cộng đồng xung quanh

Căn hộ rộng và thoáng đến bất ngờ khi dùng tủ âm tường

Căn hộ nhỏ có cách bố trí nội thất linh hoạt

5 mẹo hay “hô biến” cho căn phòng chật hẹp bỗng chốc trở nên rộng rãi thoáng đãng

Căn hộ mang phong cách Retro nhẹ nhàng

Căn hộ nhỏ mà đẹp rạng ngời với những mẫu tường gỗ

Nội thất nhà có màu sắc sống động tạo ấn tượng đẹp mắt

Cách trang trí nhẹ nhàng, quyến rũ trong căn hộ một phòng ngủ

Căn hộ trang trí đơn giản theo phong cách Scandinavian

Những lưu ý quan trọng khi trang trí nội thất chung cư hợp phong thuỷ

Một số giải pháp để căn hộ chung cư thông thoáng hơn